Wat moeten we met al dat water?

Plezier bij wateroverlast (bron: twitter.com)De afgelopen zomer waren ze er weer regelmatig: de (bijna) tropische stortbuien. In korte tijd kwam er zoveel water naar beneden, dat het afvoersysteem het niet meer aan kan. Dit leverde dan ook behoorlijke wateroverlast op. Zo stroomde een tijdje geleden, na hevige buien, het water nog over een dijk in Alphen aan de Rijn, en stonden straten in verschillende dorpen en steden in Nederland blank. Sommige mensen zagen er ook de lol van in, maar voor de meesten leverde het alleen overlast op. Kunnen we iets doen om deze overlast te verminderen?

Vooral in stedelijke gebieden kan heftige regenval tot grote problemen leiden. Door de jaren heen is er steeds meer verhard oppervlak bij gekomen. Bestrating en daken laten nu eenmaal geen of maar beperkt water door, maar dat water moet wel ergens naartoe. Riolering, sloten en groenstroken zijn niet op deze hoeveelheden water berekend en dus loopt het water niet snel genoeg weg. Het verzamelt zich op de lager gelegen delen van een gebied en veroorzaakt daar overlast. Vooral in laag gelegen gebieden met een hogere grondwaterstand, zoals polders of gebieden met een slecht doorlatende bodem als klei, zullen hier sneller hinder van ondervinden.

Die regen, daar kunnen we weinig tegen doen. We kunnen echter wel maatregelen treffen om de overlast zoveel mogelijk te beperken. De overheid gebruikt hiervoor een 3-stappenstrategie. Dit stappenplan houdt in, dat water in eerste instantie wordt vastgehouden, wordt geborgen en pas daarna wordt afgevoerd. Op overheidsniveau gaat het om relatief grootschalige ingrepen, maar ook in onze eigen tuin kunnen we het een en ander doen om wateroverlast te voorkomen.

Groendak als waterbuffer (bron: tuinadvies.be)Een groendak kan bijvoorbeeld heel goed het water tijdelijk vasthouden. Het water loopt langzaam door het substraat. Een deel van het water blijft in het substraat hangen, dit kan door de planten gebruikt worden. De rest loopt vertraagd door het substraat heen en wordt gedoseerd afgevoerd. Daarnaast ziet een groendak er mooi uit en geeft het in de zomer meer verkoeling.

Een alternatief voor het groendak is het waterdak. Dit gaat nog een stapje verder en voorziet in een opslagmogelijkheid voor langere duur. Het opgeslagen water kan op een later moment gebruikt worden voor het bewateren van planten, of het spoelen van toiletten.

Natuurlijk zijn niet alle daken geschikt, maar ook in de tuin zelf kan het een en ander gedaan worden. Meer plantvakken en minder verharding, of beter doorlatende verharding is al een goed begin. Er bestaat speciale waterdoorlatende verharding, maar ook halfverharding als grind en split laat veel makkelijker water door dan gewone bestrating. Het water dat in de tuin zelf valt, kan dan makkelijker in de grond zakken. Op deze manier wordt tevens het grondwater aangevuld en wordt verdroging voorkomen.

Verder kan het afkoppelen van de hemelwaterafvoer de belasting op het rioolstelsel enorm verlichten. Het water wordt dan opgevangen in de tuin en kan daar langzaam in de bodem zakken. Dit kan bijvoorbeeld door relatief onzichtbare maatregelen als een regenton of een grindkoffer; maar ook door een wadi, vijver of moeraszone kan extra wateropslag gecreƫerd worden. Natuurlijk is een opslagput ook nog een mogelijkheid. Deze kan bijvoorbeeld makkelijk onder een terras, waardoor je een flinke wateropslag hebt, zonder dat deze veel ruimte inneemt. Het water dat hierin terecht komt, kun je vervolgens weer gebruiken voor het bewateren van de tuin in droge tijden.

Het gaat allemaal maar om relatief kleinschalige maatregelen, maar alle kleine beetjes helpen! Toch? Wanneer veel van dergelijke maatregelen worden toegepast, kan dit alles bij elkaar toch een hoop overlast schelen. En wanneer het op een leuke manier wordt gedaan, kan het de tuin ook nog eens aantrekkelijker maken!

/